Borki

16 km na południowy wschód od Zdzięcioła

Rejon zdzięcielski
Pozostałości dawnego majątku ziemskiego

Pierwsze historyczne wzmianki o istnieniu majątku ziemskiego pochodzą z XVI wieku. Dobra należały w tamtym okresie do rodziny Sapiehów. Najbardziej znanym przedstawicielem rodu władającego Borkami w połowie XVI wieku był Dymitr Sapieha, dworzanin
królewski, sprawujący urząd rewizora dóbr królewskich. Pod koniec XVI stulecia majątek należał do Pawła Sapiehy, wojewody nowogródzkiego. W dalszej kolejności Borki przeszły w posiadanie rodziny Protasiewiczów. Według informacji zawartej w inwentarzach majętności z 1846 roku była ona własnością Mikołaja Protasiewicza i razem z folwarkiem oraz dwiema wsiami liczyła 906 dziesięcin ziemi. Do tej rodziny majątek należał do września 1939 roku. Ostatnim właścicielem był Wacław Protasiewicz.

Drewniany parterowy dwór w Borkach był zbudowany przez Protasiewiczów w końcu XIX wieku. Do elewacji frontowej przylegał portyk kolumnowy zwieńczony trójkątnym frontonem. Naroża budynku zdobiły boniowania. Dom nakrywał wysoki, łamany dach. Budynek dworu do dzisiejszych czasów się nie zachował. Po II wojnie światowej mieszkali w nim pracownicy miejscowego kołchozu. Przez pewien okres nie był on w ogóle użytkowany. Zburzony został w 2010 roku.

Do dzisiejszych czasów przetrwały fundamenty i piwnice dworskie o sklepieniach kolebkowych. W pobliżu stoi zrujnowany budynek oficyny. Na teren dworski prowadzi wybrukowana droga z wysadzaną lipami, kasztanami, klonami i jesionami aleją. Nieopodal znajdują się pozostałości dawnego parku krajobrazowego, przylegającego niegdyś do dworu. W pobliżu parku funkcjonuje zakład krochmalu przebudowany z dawnej gorzelni. W niedużej odległości od terenu dworskiego zachowały się pozostałości budynku gospodarczego oraz wzniesionego z kamieni młyna wodnego.

Pamięć dla Pokoleń