Indura

Indura na mapie

24 km na południe od Grodna

Rejon grodzieński 

Zespół dworski w dawnym majątku ziemskim.

Położony na wyjeździe z Indury, przy drodze prowadzącej do Hlebowicz. W XIX wieku majątek należał do rodziny Kozłowskich. W okresie powstania styczniowego właścicielem dóbr był Aleksander Kozłowski. W październiku 1864 roku prowadzono przeciwko niemu dochodzenie policyjne. Był on oskarżony o zbiórkę pieniędzy i przekazywanie ich do Warszawy uczestnikom powstania 1863 roku, a także o utrzymywanie kontaktów z powstańcami. W tej sprawie policja prowadziła śledztwo, które zamknięto w 1867 roku. Z braku wystarczających dowodów podejrzany nie został ukarany, lecz oddany pod nadzór policji za poręczeniem osób zaufanych, pod warunkiem, że podejrzany nie będzie brał udziału w życiu politycznym. Wydarzenia historyczne z tego okresu dziejowego w nawiązaniu do wymienionej osoby, zostały ustalone przez autora tekstu w oparciu o źródła archiwalne, znajdujące się w Białoruskim Państwowym Archiwum Historycznym w Grodnie.

Aleksander Kozłowski zmarł w 1882 roku. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Indurze.

Zachował się wybudowany przez Kozłowskich w drugiej połowie XIX wieku murowany klasycystyczny dwór. Parterowy budynek został wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta. W środkowej jego części znajduje się piętrowy ryzalit zwieńczony trójkątnym frontonem. Dwór nakryty dwuspadowym dachem z lukarnami (okienkami dachowymi). Brak źródeł dotyczących wyposażenia wnętrz dworu. W końcu XIX wieku majątek należał do Żyda zwanego Munią. W okresie międzywojennym w budynku dworu mieścił się urząd gminy Indura. Po drugiej wojnie światowej założono w nim szpital, który funkcjonował do 1970 roku. Po wyprowadzeniu szpitala budynek oddano lokatorom. Częściowo nadal służy do tego celu. Wymaga przeprowadzenia remontu zewnątrz i wewnątrz.

Zachowało się również kilka budynków należących do dawnego zespołu dworskiego. Do dworu od strony Indury prowadzi aleja lipowa.

W okresie międzywojennym do Kozłowskich należał położony w pobliżu Indury, majątek Żytorodź. W 1930 roku jego właścicielem był Jan Kozłowski. Majątek wówczas liczył 164 hektary ziemi. Zabudowania dworskie znajdujące się tam nie zachowały się.