Niziany

15 km na południowy wschód od Wołkowyska | Rejonwołkowyski
Pozostałości dawnego majątku ziemskiego

W XVIII wieku dobra te należały do rodziny Woltarów, następnie do Grabowskich. W 1825 roku ich właścicielem został Antoni Stiuart Galiburton, któremu za udział w powstaniu listopadowym (1830) skonfiskowano cały majątek. Na krótko Niziany przeszły we ładanie rodziny Malinowskich, jednak za udział w powstaniu styczniowym (1863) dobra im odebrano i sprzedano Bułgarinowi. On z kolei przegrał je w karty. Nowymi właścicielami zostali bracia
Antoni i Włodzimierz Szyrajewy. Według inwentarza majętności
z 1895 roku Niziany należały do Antoniego i liczyły 1937 dziesięcin ziemi. W skład majątku wchodziły wówczas cztery domy mieszkalne, stajnia, spichlerz i stodoła, obory, owczarnia, kuźnia, dwa młyny i smolarnia. Roczny dochód stanowił 53176 rubli.

W roku 1914 dobra te – zgodnie z testamentem – przeszły
na synów Antoniego Szyrajewa: Wacława, Mikołaja, Jerzego, Jana, a także na córkę Marię. Spis ziemian z 1930 roku informuje, że majątek ten należał do Wacława Szyrajewa i liczył 1036 hektarów ziemi. Niziany stanowiły klucz, w skład którego wchodziły inne zarządzane przez braci Szyrajewych dobra. W majątku były elektrownia, tartak, gorzelnia oraz młyn parowy. Prowadzono tutaj gospodarstwo rybne oraz 7-hektarowy sad. Budynki majątkowe wznoszono w różnym czasie z czerwonej cegły i kamieni ciosanych.
Niektóre z nich przedstawiają sobą szczególną formę architektoniczną.

Do rodziny Szyrajewych majątek należał do września 1939 roku. Było to jedno z najwydajniejszych i najnowocześniejszych
gospodarstw regionu. Według źródeł Instytutu Pamięci Narodowej Wacław Szyrajewa został aresztowany we wrześniu 1939 roku. Więziono go w Wołkowysku prawdopodobnie do marca roku 1940, później trafił do Białegostoku. Po wkroczeniu Niemców w roku 1941 wrócił do swego majątku. Tam został zamordowany. Po II wojnie światowej teren majątku wraz z zabudowaniami przejęto
pod kołchoz. Budynek dworu się nie zachował. Natomiast z dawnego założenia dworskiego pozostało kilka murowanych
budynków gospodarczych i fragment parku.

Pamięć dla Pokoleń