Nowopole

6 km na południe od Oszmiany

Rejon oszmiański

Pozostałości dawnego majątku ziemskiego.

W XIX w. właścicielami tych dóbr byli Odachowscy, a następnie przeszły we władanie Wierzbickich. Do tej rodziny majątek należał do 17 września 1939 r. Po przejęciu go przez władze sowieckie utworzono tu sowchoz. Latem 1941 r. majątek przeszedł pod zarządzanie administracji niemieckiej. Na terenie gminy graużyskiej, do której należało Nowopole, w czasie drugiej wojny światowej oddziały partyzanckie Armii Krajowej zgrupowania oszmiańskiego przeprowadziły szereg akcji bojowych i dywersyjnych przeciwko nieprzyjacielowi. W dniu 1 maja 1944 r. żołnierze AK 8., 9. oraz 13. Brygady rozbiły batalion litewski w okolicy Graużyszek i Sieńkowszczyzny. 13 maja 1944 r. 13. Brygada AK zdobyła wieś Tułminowo bronioną przez Litwinów. W tym samym czasie siłami kilku brygad AK uderzono z marszu na Murowaną Oszmiankę.

Nowopole. Spichlerz. Widok ogólny. Stan z 2018 r.

Część budynków zespołu dworskiego uległa zniszczeniu w czasie drugiej wojny światowej, a niektóre po jej zakończeniu. Po 1945 r. władze sowieckie ponownie utworzyły tu kołchoz.

Z dawnego założenia dworskiego zachował się kamienny, dwukondygnacyjny, mocno wydłużony spichlerz. W szczycie tego budynku znajduje się zbudowany z kamieni unikatowy podjazd, wiodący na piętro spichlerza. Budynek nakryty jest współczesnym dachem.

Na terenie podworskim w kępie drzew znajduje się zdewastowany, XIX-wieczny pomnik z niewidoczną inskrypcją . Ma kształt obelisku i usytuowany jest na wysokim, czworobocznym postumencie. Zdobią go bogato płaskorzeźby z motywami architektonicznymi i roślinnymi.

Zachowały się fragmenty alei i dawnego parku, a także sadzawki dworskie. Teren należy do miejscowego gospodarstwa rolnego.