-->

Podłabienie

7 km na zachód od Grodna

Rejon grodzieński

Dworek generała Franciszka Kleeberga.

Położony na południowym obrzeżu wsi, kilkaset metrów od drogi prowadzącej z Grodna do Sopoćkiń.

Podłabienie. Widok ogólny dworku. Stan z 2012 r.

Zachował się murowany klasycystyczny dworek zbudowany na planie prostokąta. Dwukondygnacyjna środkowa część dworku od strony podjazdu zaakcentowana jest ryzalitem zwieńczonym trójkątnym szczytem. Podobny ryzalit występuje od strony ogrodu. Usytuowany w tej części budynku taras nakryty jest balkonem wspartym na dwóch czworograniastych filarach. W latach 1927-1938 w dworku mieszkał generał Franciszek Kleeberg. W latach 1927-1934 był on dowódcą stacjonującej w Grodnie 29 Dywizji Piechoty, a od 1934 do 1938 r. dowódcą Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. Taką historię opowiadała o gen. Kleebergu Jadwiga Gerdewicz, mieszkanka wsi Gałowicze koło Grodna:

„Ojciec mój osobiście był znajomy z generałem Franciszkiem Kleebergiem. Miał on bardzo szerokie grono przyjaciół. Pomimo to, że piastował wysokie stanowisko, był człowiekiem bardzo skromnym, życzliwym i otwartym. Generał często ze swego dworku w Podłabieniu na pieszo szedł do Niemna, miejscowy rybak przewoził go łódką na przeciwległy brzeg rzeki, gdzie czekał na niego samochód, którym udawał się do sztabu DOK III przy ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego”.

Generał Kleeberg aktywnie udzielał się w życiu kulturalno-oświatowym miasta i regionu. Działał w wielu organizacjach społecznych. Był przewodniczącym powołanego w 1933 r. Wojewódzkiego Komitetu Uczczenia 400. rocznicy urodzin króla Stefana Batorego. Przewodniczył również powstałemu w 1934 r. Komitetowi Odbudowy Starego Zamku Królewskiego w Grodnie.

Z Grodna gen. Kleeberg został przeniesiony na stanowisko dowódcy DOK Nr IX w Brześciu nad Bugiem i zajmował je do 8 września 1939 r. Od 9 września dowodził utworzoną zgodnie z rozkazem Naczelnego Wodza Grupą Operacyjną „Polesie”. Dnia 6 października 1939 r. po pięciodniowych ciężkich walkach pod Kockiem, po wyczerpaniu zapasów amunicji, dowodzone przez generała Franciszka Kleeberga ostatnie odziały Wojska Polskiego w wojnie obronnej1939 r. – Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” – złożyli broń.

Po kapitulacji SGO „Polesie” generał trafił do niewoli niemieckiej. Był więziony w twierdzy Kőenigstein koło Drezna. Zmarł 5 kwietnia 1941 r. Pochowany został na cmentarzu Neustadt w Dreźnie. W 1952 r. szczątki generała zostały przeniesione na cmentarz wojenny w Kocku. Generał Franciszek Kleeberg został odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari klasy III i V, Polonia Restituta klasy IV, czterokrotnie Krzyżem Walecznych oraz wieloma innymi odznaczeniami polskimi i zagranicznymi.

Po drugiej wojnie światowej w dworku została założona przychodnia lekarska. W latach 90. budynek przekazano na użytek miejscowego kołchozu. Wówczas z inicjatywy Jadwigi Gierdewicz oraz Stowarzyszenia Kleeberczyków w Warszawie podjęto starania o wykupienie dworku i utworzenie w nim muzeum generała F. Kleeberga. Jednak po przeprowadzonych rozmowach lokalne władze nie wyraziły zgody na tę propozycję.

Obecnie budynek znajduje się w stanie zaniedbanym i nie jest użytkowany. Wnętrza są zdewastowane. Wycięte zostały prawie wszystkie otaczające go stare drzewa stanowiące niegdyś park krajobrazowy. Obok dworku wybudowane zostały nowe budynki mieszkalne. Istnieje uzasadniona obawa o dalszy los tego historycznego obiektu.