Rochotna

14 km na południowy wschód od Zdzięcioła

Rejon zdzięcielski
Zespół dworski w dawnym majątku ziemskim

Rochotna. Ściana szczytowa dworu. Stan 2018 r.

Najstarsze wzmianki o tej miejscowości, według akt Litewskiej Metryki, pochodzą z 1502 roku. Przez dłuższy okres dobra należały do Zawiszów, rodu zajmującego znaczące stanowiska w Koronie i na Litwie. Znaną postacią był w XVII wieku Krzysztof Zawisza, marszałek wielki litewski i kasztelan wileński, żonaty z Katarzyną z Tyszkiewiczów. Ważną postacią historyczną jest też Krzysztof Stanisław Zawisza, wojewoda miński, władający Rochotną na przełomie wieków XVII i XVIII. Do majątku należały w tamtym
okresie folwarki Słowikowszczyzna i Sanniki.

W XIX wieku Rochotna była własnością Szukiewiczów. W 1858 roku majątek liczył 4656 dziesięcin ziemi i należało do niego dwanaście wsi. Według źródeł archiwalnych w skład zespołu dworskiego wchodził wówczas murowany dom mieszkalny, cegielnia, trzy kuźnie i czternaście karczm. W 1872 roku w posagu majątek przeszedł do rodziny Wołłowiczów. W końcu XIX wieku razem z folwarkami Franulin i Sielanowszczyzna liczył on 1000 dziesięcin gruntów. Ostatnimi właścicielami majątku do września 1939 roku byli Rojcewicze.

Do dziś zachował się budynek dworu wzniesiony na wysokich murowanych suterenach, zaopatrzonych w kwadratowe okna. Górna kondygnacja jest zbudowana z drewna. Budynek nakryto wysokim gładkim dachem. Po II wojnie światowej nieznacznie został on przebudowany. Mieściło się tu biuro kołchozowe, następnie leśnictwo. Zachowała się również stojąca obok oficyna. Przetrwał okazały spichlerz, zbudowany z kamieni polnych z boniowanymi narożami, a także stojąca w pobliżu, zbudowana z czerwonej cegły na kamiennym podmurowaniu obora. Ściany budynku rozczłonkowane są pionowymi pilastrami z cegły.

Rochotna. Staw dworski. Stan 2018 r.

Budynki wykorzystywane są przez miejscowe gospodarstwo rolne. Zachowały się pozostałości parku i fragmenty lipowej alei, wzdłuż której na przepływającym przez teren dworskim strumyku urządzone są sadzawki. Nie zachowała się zbudowana w połowie XIX wieku w parku kaplica dworska.

Pamięć dla Pokoleń